{"id":12344,"date":"2023-06-07T11:52:30","date_gmt":"2023-06-07T08:52:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/?p=12344"},"modified":"2023-06-08T10:02:33","modified_gmt":"2023-06-08T07:02:33","slug":"mehmet-simsek-ekonomide-neden-bir-enkaz-devraliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/mehmet-simsek-ekonomide-neden-bir-enkaz-devraliyor\/","title":{"rendered":"Mehmet \u015eim\u015fek ekonomide neden bir enkaz devral\u0131yor?"},"content":{"rendered":"<p><strong>(The Turkish Post) &#8211;<\/strong> Daha \u00f6nceki AKP h\u00fck\u00fcmetlerinde 2007&#8217;den 2018&#8217;e kadar ekonomi y\u00f6netiminde yer alan Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi Kabinesi&#8217;nde ilk kez g\u00f6rev al\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015eim\u015fek, bakanl\u0131kta yap\u0131lan devir teslim t\u00f6reninde, &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin rasyonel bir zemine d\u00f6nme d\u0131\u015f\u0131nda bir se\u00e7ene\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Kurala dayal\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir T\u00fcrkiye ekonomisi, \u00f6zlenen refaha ula\u015fmam\u0131zda anahtar olacakt\u0131r&#8221; diyerek bir \u00f6nceki ekonomi y\u00f6netiminin rasyonel politikalar uygulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kayda ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>\u015eim\u015fek&#8217;in g\u00f6revi devrald\u0131\u011f\u0131 eski Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Nureddin Nebati, Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n Yeni Ekonomi Modeli ile T\u00fcrkiye&#8217;nin rasyonel ekonomi politikalar\u0131ndan tamamen kopu\u015funu simgeleyen en \u00f6nemli isimlerden biri.<\/p>\n<p>G\u00f6reve geldikten sonra T\u00fcrkiye&#8217;nin ortodoks politikalar\u0131 bir kenara koydu\u011funu s\u00f6yleyen Nebati, Eyl\u00fcl 2022&#8217;de bir ekonomi zirvesinde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmada &#8220;Neo klasik ekonomi d\u00fc\u015f\u00fcncesinden epistemolojik bir kopu\u015fu temsil eden heterodoks yakla\u015f\u0131m, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde giderek \u00f6n plana \u00e7\u0131kan davran\u0131\u015fsal ekonomi ve n\u00f6ro ekonomi ile daha fazla \u00f6nem kazanmaktad\u0131r&#8221; s\u00f6zleriyle g\u00fcndem olmu\u015ftu.<\/p>\n<p>Nebati&#8217;nin ifadesi ile bu &#8220;epistemolojik kopu\u015f&#8221; literat\u00fcrde bir \u00f6rne\u011fi olmayan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck faizin enflasyonu da d\u00fc\u015f\u00fcrece\u011fi iddias\u0131na dayan\u0131yordu.<\/p>\n<p><strong>Ortodoks politika ne anlama geliyor?<\/strong><\/p>\n<p>Mehmet \u015eim\u015fek&#8217;in yeniden ekonomi y\u00f6netiminde g\u00f6rev almas\u0131yla piyasalarda T\u00fcrkiye&#8217;nin enflasyonla m\u00fccadele i\u00e7in t\u00fcm d\u00fcnyada uygulanan ortodoks politika ara\u00e7lar\u0131na dayanan bir patikaya d\u00f6nece\u011fi ve b\u00f6ylelikle yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;ye olan g\u00fcveninin tekrar tesis edilerek d\u0131\u015f kaynak ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131 beklentisi var.<\/p>\n<p>K\u00fcresel ekonomide uygulanan, genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fc\u015flere ba\u011fl\u0131 olu\u015fturulan ekonomi politikas\u0131 &#8216;ana ak\u0131m&#8217; ya da &#8216;ortodoks politikalar&#8217; olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. Ortodoks politikalar\u0131n alt\u0131nda piyasac\u0131 bir yakla\u015f\u0131m yat\u0131yor. Serbest piyasa ekonomisine dayanan sistemde kamu otoritesi, faiz \u00f6nlemleri ve yat\u0131r\u0131m te\u015fvikleri gibi piyasada dengeyi sa\u011flayacak politikalar uyguluyor. \u00dclke paras\u0131n\u0131n de\u011ferinin yani d\u00f6viz kurunun piyasalarda arz ve talep ko\u015fullar\u0131na g\u00f6re belirlenmesi de ortodoks modelin bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n<p>Peki ortodoks politikalardan uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeuzmanlar\u0131n bir enkaz olarak nitelendirdi\u011fi ekonomik tabloya ad\u0131m ad\u0131m nas\u0131l gelindi?<\/p>\n<p><strong>Berat Albayrak d\u00f6nemi<\/strong><\/p>\n<p>Mehmet \u015eim\u015fek, 2018 se\u00e7imlerinden sonra Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndaki devir teslim t\u00f6reninde Hazine&#8217;yi Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan&#8217;\u0131n damad\u0131 Berat Albayrak&#8217;a teslim etmi\u015fti.<\/p>\n<p>Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan, d\u00fc\u015f\u00fck faiz talebini ilk kez 2003&#8217;te ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde dile getirmi\u015f, bu konuda Merkez Bankas\u0131 ba\u015fkanlar\u0131 ve ekonomi y\u00f6netimi ile s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelmi\u015fti. Erdo\u011fan&#8217;\u0131n dile getirdi\u011fi &#8216;faiz lobisi&#8217; kavram\u0131 da \u015eim\u015fek d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Siyasi bask\u0131 ile yap\u0131lan faiz indirimleri her defas\u0131nda kurlarda y\u00fckseli\u015fe yol a\u00e7arken faiz art\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7in Erdo\u011fan&#8217;\u0131n ikna edildi\u011fi bir s\u00fcrece ge\u00e7ildi. Ancak Albayrak d\u00f6nemi, Erdo\u011fan&#8217;\u0131n faiz indirimi talebini ko\u015fulsuz yerine getiren bir ekonomi y\u00f6netiminin de ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu.<\/p>\n<p>Erdo\u011fan&#8217;\u0131n faizlerin d\u00fc\u015f\u00fck tutulmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde s\u0131k s\u0131k dile getirdi\u011fi s\u00f6ylemler nedeniyle kurlar\u0131n y\u00fckseldi\u011fi d\u00f6nemde, ekonomi y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131na Berat Albayrak&#8217;\u0131n getirilmesi, Merkez Bankas\u0131&#8217;n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik endi\u015feleri daha da art\u0131rd\u0131. D\u00fc\u015f\u00fck faiz politikas\u0131 nedeniyle kurlardaki ve enflasyondaki art\u0131\u015f s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>Berat Albayrak d\u00f6neminde Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na atanan Murat Uysal d\u00f6neminde faiz y\u00fczde 24 seviyesinden y\u00fczde 8,25&#8242; kadar \u00e7ekildi. Merkez Bankas\u0131 Eyl\u00fcl 2020&#8217;de politika faizini y\u00fczde 10,25&#8217;e y\u00fckseltse de kurlardaki art\u0131\u015f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emedi.<\/p>\n<p>Albayrak&#8217;\u0131n Instagram \u00fczerinden istifas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 tarihe kadar ge\u00e7en 28 ayl\u0131k s\u00fcre\u00e7te dolar TL kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fczde 89 de\u011fer kazand\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle TL, dolar kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fczde 45 eridi.<\/p>\n<p>Albayrak d\u00f6nemi T\u00fcrk Liras\u0131&#8217;ndan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n h\u0131zland\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nem olurken, bu d\u00f6nem yurti\u00e7i yerle\u015fiklerin d\u00f6viz mevduatlar\u0131 62 milyar dolar artt\u0131.<\/p>\n<p>Bakan Albayrak&#8217;\u0131n gecikmeli olarak a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 ve ad\u0131 Yeni Ekonomi Program\u0131 olarak de\u011fi\u015ftirilen 2019-2021 y\u0131llar\u0131n\u0131 kapsayan Orta Vadeli Program da piyasalar ve akademik \u00e7evrelerde olumlu etki yaratmad\u0131. Buna g\u00f6re Albayrak&#8217;\u0131n &#8220;Buras\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli&#8221; diyerek a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 program rasyonel beklentilere dayanmay\u0131p temenniden \u00f6teye ge\u00e7miyordu.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klanan plana g\u00f6re h\u00fck\u00fcmetin dolar kuru varsay\u0131m\u0131 2018 i\u00e7in 4.90, 2019 i\u00e7in 5.63, 2020 i\u00e7in 6.00 ve 2021 i\u00e7in 6.21 idi. Albayrak, A\u011fustos 2018&#8217;de yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada ise enflasyonun 2019&#8217;da tek haneye inece\u011fini belirtmi\u015fti. 2019 y\u0131ll\u0131k enflasyonu ise resmi rakamlara g\u00f6re y\u00fczde 11,84 olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p>Albayrak d\u00f6nemde enflasyondaki \u00e7ift haneli seyirle birlikte i\u015fsizlikteki art\u0131\u015f da s\u00fcrd\u00fc. Haziran 2018&#8217;de y\u00fczde 10,1 olan i\u015fsizlik Kas\u0131m 2020&#8217;de y\u00fczde 13,1 seviyesine \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan T\u00fcrkiye ekonomisi, Albayrak&#8217;\u0131n g\u00f6reve ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2018&#8217;in ikinci yar\u0131s\u0131nda yava\u015flayarak resesyona girdi. 2018&#8217;de y\u00fczde 2,6, 2019&#8217;da y\u00fczde 0,9, 2020&#8217;de 1,8 b\u00fcy\u00fcme kaydedilirken 2018&#8217;de 9 bin 632 dolar olarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na milli gelir 8 bin 600 dolara geriledi. Merkez Bankas\u0131&#8217;nin d\u00f6viz rezervleri de Albayrak d\u00f6neminde y\u00fczde 47 erirken kamu borcunda y\u00fczde 92, d\u00f6viz cinsi bor\u00e7larda da y\u00fczde 155 art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p><strong>A\u011fbal ve Elvan&#8217;\u0131n g\u00f6revi k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc<\/strong><\/p>\n<p>Ekonomistlere g\u00f6re, kurlardaki art\u0131\u015fla beraber ekonomideki olumsuz g\u00f6stergeler politika de\u011fi\u015fiklikli\u011fi ihtiyac\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kas\u0131m 2020&#8217;de Berat Albayrak&#8217;\u0131n Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan istifa etmesinin ard\u0131ndan Cumhurba\u015fkan\u0131 Karar\u0131 ile g\u00f6reve L\u00fctfi Elvan atand\u0131.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00f6nem Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Murat Uysal da g\u00f6revden al\u0131narak ba\u015fkanl\u0131\u011fa eski Maliye Bakan\u0131 Naci A\u011fbal getirildi. 7 Kas\u0131m 2020&#8217;de g\u00f6reve ba\u015flayan A\u011fbal&#8217;\u0131n d\u00f6neminde faiz 10,25&#8217;ten 19&#8217;a y\u00fckseltildi. Ancak A\u011fbal, 4,5 ayl\u0131k ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Mart 2021&#8217;de Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan taraf\u0131ndan g\u00f6revden al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>A\u011fbal&#8217;\u0131n yerine getirilen ve \u015fu an halen g\u00f6revine devam eden \u015eahap Kavc\u0131o\u011flu d\u00f6neminde ise faiz \u015fimdiye dek 19&#8217;dan 8,5&#8217;e kadar indirildi. Erdo\u011fan, bu d\u00f6nemde s\u0131k s\u0131k faiz indirimlerinin i\u015faretini verdi.<\/p>\n<p>Faiz indirimleri s\u00fcrerken Mart 2021&#8217;de 8,3 lira civar\u0131nda olan dolar kuru h\u0131zla y\u00fckselerek \u00e7ift haneli rakamlara \u00e7\u0131kt\u0131 ve en son 21 liray\u0131 ge\u00e7ti. Enflasyon ise Mart 2021&#8217;deki 16&#8217;li seviyelerden h\u0131zla y\u00fckselerek Ekim 2022&#8217;de y\u00fczde 85,5 ile zirve yapt\u0131<\/p>\n<p>Merkez Bankas\u0131 Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na eski Maliye Bakan\u0131 Naci A\u011fbal&#8217;\u0131n, Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;na ise 2016-2018 aras\u0131nda Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revinde bulunan L\u00fctfi Elvan&#8217;\u0131n getirilmesi piyasalarda kredibilitenin yeniden sa\u011flanaca\u011f\u0131 beklentisine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Ancak ikisinin de d\u00f6nemi k\u0131sa s\u00fcrd\u00fc. A\u011fbal&#8217;\u0131n ard\u0131ndan Erdo\u011fan&#8217;\u0131n ekonomi politikas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kamuoyuna yans\u0131yan Hazine ve Maliye Bakan\u0131 L\u00fctfi Elvan da 1 Aral\u0131k 2021&#8217;de g\u00f6revinden istifa etti.<\/p>\n<p><strong>Nebati ve Yeni Ekonomi Modeli<\/strong><\/p>\n<p>L\u00fctfi Elvan&#8217;\u0131n yerine ise Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan 2 Aral\u0131k 2021&#8217;de yay\u0131nlanan gece yar\u0131s\u0131 karar\u0131yla Nureddin Nebati atand\u0131.<\/p>\n<p>Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Nureddin Nebati&#8217;nin d\u00f6neminde AKP&#8217;nin &#8216;Yeni Ekonomi Modeli&#8217; olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck faiz y\u00fcksek kur politikas\u0131na ge\u00e7ildi. \u0130ddia, d\u00fc\u015f\u00fck faizle \u00fcretimin ve ihracat\u0131n desteklenece\u011fi, enflasyonun ise d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclece\u011fi y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n<p>Nureddin Nebati g\u00f6reve geldikten k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n<p>&#8220;Hani \u015f\u00f6yle hayal edersiniz ya &#8216;Bir uyusam da alt\u0131 ay sonra uyansam&#8217; diye\u2026 Bir uyuyun, alt\u0131 ay sonra uyan\u0131n T\u00fcrkiye&#8217;de\u2026 \u00c7ok farkl\u0131 noktalarda olaca\u011f\u0131z.&#8221;<\/p>\n<p>Ancak veriler tam tersini g\u00f6sterdi. Kas\u0131m 2021&#8217;de y\u0131ll\u0131k enflasyon y\u00fczde 21,3 iken, Aral\u0131k&#8217;ta y\u00fczde 36, Mart&#8217;ta y\u00fczde 61 ve May\u0131s&#8217;ta y\u00fczde 73&#8217;\u00fc ge\u00e7ti.<\/p>\n<p>Bakan Nebati, 22 Aral\u0131k 2021&#8217;de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 canl\u0131 yan\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zlerle de g\u00fcndem oldu. &#8220;Ekonomi g\u00f6zlerdeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131d\u0131r&#8221; diyen Bakan Nebati, program sunucusuna g\u00f6zlerindeki \u0131\u015f\u0131lt\u0131y\u0131 g\u00f6r\u00fcp g\u00f6rmedi\u011fini sordu.<\/p>\n<p>Bakan Nebati&#8217;nin rasyonellikten uzak bulunan, enflasyon ve ekonomi hakk\u0131ndaki iyimser a\u00e7\u0131klamalar\u0131 devam ederken ekonomik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm k\u00f6t\u00fcle\u015fmeye devam etti. Kavc\u0131o\u011flu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Merkez Bankas\u0131&#8217;n\u0131n faiz indirimleriyle birlikte 2 Aral\u0131k 2021&#8217;de 13,4 seviyelerinde olan dolar kuru bug\u00fcnlerde 21 liray\u0131 a\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Kas\u0131m 2021&#8217;de y\u00fczde 21,31 olan enflasyon y\u00fczde 85,5 ile tarihi zirveyi g\u00f6rd\u00fc, artan hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131yla asgari \u00fccret a\u00e7l\u0131k ve yoksulluk s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda kald\u0131. T\u00fcrkiye ge\u00e7en y\u0131l y\u00fczde 5,6 oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcrken 2021&#8217;de y\u00fczde 26,9 olan i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fcmeden ald\u0131\u011f\u0131 pay, 2022&#8217;de y\u00fczde 23,7&#8217;ye inerek 2000&#8217;li y\u0131llar\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyine geriledi. Yoksulluk oran\u0131 da y\u00fczde 14 ile son 5 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyesini g\u00f6rd\u00fc. Y\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011finde y\u00fczde 4 b\u00fcy\u00fcme ger\u00e7ekle\u015firken resmi i\u015fsizlik y\u00fczde 10 ile \u00e7ift haneli rakamlarda seyrini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. D\u0130SK&#8217;e g\u00f6re geni\u015f tan\u0131ml\u0131 i\u015fsizlik oran\u0131 ise y\u00fczde 21,8.<\/p>\n<p>Yine bu d\u00f6nemde kurlar\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda tutmak i\u00e7in getirilen kur korumal\u0131 mevduat da y\u00fcksek maliyeti nedeniyle b\u00fct\u00e7ede a\u011f\u0131r bir y\u00fcke yol a\u00e7t\u0131. T\u00fcrkiye&#8217;nin b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 Ocak-Nisan d\u00f6neminde 382,5 milyar TL&#8217;ye \u00e7\u0131karken, d\u00f6rt ayda y\u0131l sonu i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fczde 58&#8217;ine ula\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Kuru bask\u0131lamak i\u00e7in ihracat\u00e7\u0131dan gelen d\u00f6viz gelirleri, Kur Korumal\u0131 Mevduat kanal\u0131yla gelen d\u00f6vizler ve swaplar kullan\u0131lsa da Merkez Bankas\u0131 rezervlerindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn de \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilemedi. Merkez Bankas\u0131 net rezervi 19 May\u0131s haftas\u0131nda eksi 0,2 milyar dolar seviyesine gerileyerek 21 y\u0131l sonra ilk kez negatife ge\u00e7ti. Swap hari\u00e7 net rezervler eksi 60,3 milyar dolarla kritik bir seviyeye geldi.<\/p>\n<p>Kuru sabit tutma politikas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak T\u00fcrkiye&#8217;de ithalat ucuzlarken ihracat daha pahal\u0131 hale geldi. D\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ve cari a\u00e7\u0131kta u\u00e7urum b\u00fcy\u00fcd\u00fc.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, 2021 y\u0131l\u0131nda 46 milyar dolar d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131 vermi\u015fken a\u00e7\u0131k 2022 y\u0131l\u0131nda 110 milyar dolara ula\u015ft\u0131. D\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131, y\u0131l\u0131n ilk be\u015f ay\u0131nda ise 56,1 milyar dolara y\u00fckseldi. Son a\u00e7\u0131klanan verilere g\u00f6re 12 ayl\u0131k cari a\u00e7\u0131k da \u015fubat ay\u0131nda 55,4 milyar dolar ile 10 y\u0131l\u0131n zirvesini g\u00f6r\u00fcrken martta 54,2 milyar dolar olarak ger\u00e7ekle\u015fti.<\/p>\n<p><strong>\u015eim\u015fek d\u00f6neminin tablodaki etkisi ne?<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6te yandan ekonomistler ekonomide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fclmedik\u00e7e ve \u00fcretim odakl\u0131 bir yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015fmedik\u00e7e T\u00fcrkiye ekonomisinin uzun vadede bir kazan\u0131m sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131n da alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Buna g\u00f6re T\u00fcrkiye ekonomisinde gelinen noktada \u015eim\u015fek d\u00f6neminde hayata ge\u00e7irilen enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeye odakl\u0131 piyasac\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n da etkisi var.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye ekonomisindeki durumun k\u00fcresel ekonomideki geli\u015fmelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen ekonomistlere g\u00f6re, \u015eim\u015fek&#8217;in g\u00f6revde oldu\u011fu 2008 sonras\u0131 d\u00f6nemde geli\u015fmi\u015f \u00fclke merkez bankalar\u0131n\u0131n parasal geni\u015flemeye gitmesi bir\u00e7ok geli\u015fmekte olan \u00fclke gibi T\u00fcrkiye&#8217;nin de elini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131. Ancak s\u0131cak parayla b\u00fcy\u00fcmenin bedeli ulusal tasarruf oran\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir d\u00fc\u015fme ve bunun yan\u0131nda kronikle\u015fen i\u015fsizlik ve sanayisizle\u015fmeye yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n<p>Ekonomide fiyat istikrar\u0131n\u0131 hedefiyle enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi \u00f6nceleyen politikalar\u0131n uluslararas\u0131 finans \u00e7evrelerine bir g\u00fcvence vermek ve T\u00fcrkiye&#8217;nin kredibilitesini art\u0131rmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa i\u015faret eden ekonomistler, bu re\u00e7eteyle son d\u00f6nemde ciddi hasar alan toplumun b\u00fcy\u00fck bir zorlukla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle gelir destekleyici politikalar\u0131n da geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini vurguluyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(The Turkish Post) &#8211; Daha \u00f6nceki AKP h\u00fck\u00fcmetlerinde 2007&#8217;den 2018&#8217;e kadar ekonomi y\u00f6netiminde yer alan Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Mehmet \u015eim\u015fek, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi Kabinesi&#8217;nde ilk kez g\u00f6rev al\u0131yor. \u015eim\u015fek, bakanl\u0131kta yap\u0131lan devir teslim t\u00f6reninde, &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin rasyonel bir zemine d\u00f6nme d\u0131\u015f\u0131nda bir se\u00e7ene\u011fi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Kurala dayal\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir T\u00fcrkiye ekonomisi, \u00f6zlenen refaha ula\u015fmam\u0131zda anahtar olacakt\u0131r&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"DW T\u00fcrk\u00e7e","source_url":"https:\/\/www.dw.com\/tr\/%C5%9Fim%C5%9Fek-ekonomide-neden-bir-enkaz-devral%C4%B1yor\/a-65842246","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"topbottom","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"0","show_view_counter":"0","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"0","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"0","show_post_reading_time":"1","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"1","zoom_button_out_step":"4","zoom_button_in_step":"4","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"0","show_popup_post":"1","number_popup_post":"2","show_author_box":"1","show_post_related":"1","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-715","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":"2","hide":""},"jnews_override_bookmark_settings":{"override_bookmark_button":"0","override_show_bookmark_button":"0"},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[2,1],"tags":[3753,593,1839,3754,454,1571,1422],"class_list":["post-12344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","category-son-haberler","tag-brat-albayrak","tag-ekonomi","tag-enkaz","tag-maliye-ve-hazine-bakani","tag-mehmet-simsek","tag-nureddin-nebati","tag-slider-manset"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12344"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12344\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.turkishpost.net\/ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}