(The Turkish Post) – 4 Haziran Pazar günü 1 milyonu aşkın 8. sınıf öğrencisi iyi bir liseye girmek için yarışacak. MEF Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zümra Atalay’dan adaylara kaygıyla başetmeleri için 5 yöntem, ailelere de çocuklarına destek olabilecekleri 5 tavsiye geldi…
ÖĞRENCİLERE
1- HEYECANINI BASTIRMA: Adayların kendilerini heyecanlı, gergin hissetmeleri doğal. Bu duygudan kurtulmayı denemeyin. Sınava giren her birey bu heyecanı yaşar, bunun normal olduğunu kabul etmek gerekiyor. Bu duyguyu yaşayanlar sıkıntı ve acı çektiklerinde kendilerini izole etme eğiliminde olur. “Yalnızım, tekim” gibi bir hisse kapılırlar. Bunları aslında sınava girecek adayların büyük bir çoğunluğu yaşıyor. Yani kendinizi bu anlamda yalnız hissetmeyin ve diğer adayların da kaygılı olabileceğini kendinize hatırlatın.
2- BEDENİNİ RAHATLAT: Duygular beyinde gerçekleşir ama biz onları önce bedenimizde hissederiz. Onun için bedenimizi rahat tutmalıyız. Heyecanlandığımızda ya da zorlayıcı bir düşünceyle karşılaştığımızda öncelikle bedenimizi rahatlatmamız işe yarar. Bunun için derin nefes alıp tutun, verirken de tüm bedeninizin rahatlayıp gevşediğini hissedin. Her gün 3-4 dakika bu egzersizi yapın. Özellikle de sınavdan önce… Rahat beden rahatzihindir. Zihni boşaltmak çok kolay değil, onun için biz araç olarak bedenimizi kullanırız.
3- ELİNDEN GELENİ YAPACAĞINA EMİN OL: Yaşadığınız heyecan ve sıkıntının aslında şu anla değil, olası başarısızlık senaryoları ile ilgili olduğunu fark etmelisiniz. Yani geleceği kontrol edemeyiz ama belirsizlik rahatsız edicidir. Öncelikle bunun farkına varmalıyız. Sonra da kendimize, elimizden gelen her şeyi yapmaya çalıştığımızı hatırlatarak telkinde bulunmalıyız. Çünkü, şu anda kontrol edebileceğimiz tek şey elimizden geleni yapmaktır. Olayları ana göre değerlendirmek en iyisidir.
4- KENDİNİ ELEŞTİRME: Kaygılı ve gergin olduğunuz için özeleştiride bulunmayın. Performansınızı etkileyecek diye, bu hisleri yaşadığınız için korkup kendinize kızmayın. Kendinize şefkatli yaklaşın. “Şu an zorlanıyorum, bunu hissetmemeliyim” demek yerine, bu tür zamanların zor olduğunu kendinize hatırlatın.
5- FELAKET SENARYOLARI YAZMA: Zihninizden felaket senaryoları geçebilir… Bunların gerçeklik olmadığını, sadece bir düşünce olduğunu bilin. Her şeyin kötü gideceğini düşünmek sizi olası beklenmedik sonuçlara hazırlamaz. Kötü olursa üzülmeyeceğim, iyi olursa sürpriz olur gibi düşüncelerin ya da zihinsel provaların faydası olmaz. Zihninizi her zaman daha olumlu, pozitif düşünceye, yapabileceklerinizin en iyisini yapacağınıza yöneltin.
AİLELERE
1- ÇOCUĞUNUZU DİNLEYİN, ÖĞÜT VERMEYİN: Çocuğunuzun kaygısını dinleyin, hemen çözüm bulup öğüt vermeye çalışmayın. Bırakın çocuğunuz yanınızda ağlasın, kaygılarını açıklasın. Akıl ve öğüt vermeden önce iyi bir dinleyici olun.
2- DUYGULAR BULAŞICIDIR: Çocuklarla ebeveynler arasında duyguların bulaşıcılığı vardır. Çocuklarınızı rahatlatmak istiyorsanız önce kendinizi rahatlatın. Sizin içiniz rahat olursa, çocuklarınıza da bu rahatlık bulaşır. Bu; durumu önemsememek değil önemseyip gereksiz gerginliklerden kurtulmaktır.
3- ONA NEYİN İYİ GELECEĞİNİ SORUN: Her birey kendinin uzmanıdır. Çocuğunuza önce neyin iyi gelebileceğini, ona nasıl yardımcı olabileceğinizi sorun. Ebeveynler, çocuk kaygılandığında yardım edemiyorum diye çaresiz olduklarını düşünür ve bu doğaldır. Ama “Sana nasıl yardımcı olabilirim?” sorusu hem size hem çocuğunuza yardım eder.
4- SINAV, KARİYER HEDEFLERİNİ KONUŞMAYIN: Sınavdan kısa bir süre önce sınavın sonuçları, olası puanlama, tercihler, kariyer hedefleri hakkında konuşmayı bitirin. Asla “Daha çok çalışsaydı!” şeklinde suçlamalarda bulunmayın. Çocuğun önüne son dakikada hedef koymak onu motive etmez. Ayrıca “Sana çok inanıyorum” gibi aşırı beklentiler de iyi gelmez. Aşırı özgüven pompalamak çocuk üzerinde baskı oluşturur.
5- ŞEFKATLE YAKLAŞIN: Bu süreçte çocuk zorlanabilir. Ona acımadan fakat duyarlı ve şefkatli bir şekilde yaklaşın. Empati kurun. Zorlandığını fark ettiğinizi anlasın. Ama çocuğunuza bu durumun sınav sürecini paylaşanlar açısından ortak bir zorluk olduğunu hatırlatın. Kendinizin de geçmişte birtakım sınav ve değerlendirmelerden önce zorlandığınızı, kaygılandığınızı anlatın. Bunun geçeceğini bildiğinizi söyleyin.
