(The Turkish Post) – SUNA YAMAN
Ukrayna’yı işgal eden Rusya’nın yayılmacı tutumu batısındaki komşularında ve sınıra yakın ülkelerde tedirginlik oluşturdu. Farklı ülke yetkilileri, Rusya’nın yakın gelecekte komşu veya sınıra yakın ülkelere saldırabileceği endişesini peş peşe dile getiriyor. Tehditlere kaşı çeşitli tedbirler alma ihtiyacı duyan ülkeler, güvenliklerini sağlamak için diplomasi, ekonomi ve istihbarat alanında işbirliğini güçlendiriyor. Diplomatik denge politikalarını sürdüren bu ülkeler, bir yandan da ekonomik bağımlılığı azaltma çalışmalarına hız verdi.
Uzun süredir tarafsızlık politikası güden Finlandiya ve İsveç, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’ne (NATO) üyelik için 2022’de başvurdu. Finlandiya geçen yıl nisanda NATO’ya katılan 31. üye olurken, İsveç’in üyelik çabaları devam ediyor
İsveç ve Finlandiya, NATO ile işbirliği yaparak ortak savunma stratejilerini güçlendirme gayretinde. Askeri işbirliği, Rusya’nın olası saldırganlık eğilimlerine karşı caydırıcı olarak görülüyor.
TÜRKİYE ONAYLADI SIRADA MACARİSTAN VAR
Finlandiya ve İsveç’in NATO’ya üyelikleri bir süre Türkiye’nin ayak diremesine takıldı. Yürütülen müzakerelerin ardından Rusya ile sınırı olan Finlandiya’ya onay veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İsveç hükümetinin PKK’yle mücadelede yeterli adımı atmadığını belirterek bu ülkenin üyelik protokolünü TBMM’ye gönderdi.
2023’te İsveç’in üyeliği karşılığında ABD’nin Türkiye’ye savaş uçağı satması ve Türkiye’nin AB üyelik müzakerelerinin açılması gibi konuları gündeme getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yazın düzenlenen NATO zirvesinde İsveç’in üyeliğine onay verdiğini açıkladı. Fakat bunun TBMM’de oylama süreci ağırdan aldı.
Geçen ay yapılan oylamada 287 kabul, 55 ret oyunun yanı sıra 4 de çekimser oy kullanıldı.
Böylece İsveç’in NATO’ya katılımıyla ilgili TBMM Genel Kurulunda kabul edilen kanun, Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayınlandı.
İsveç’in NATO üyesi olabilmesi için Macaristan’ın da onay vermesi gerekiyor. Macaristan, İsveç’in NATO üyelik başvurusunu onaylamadan önce İsveç başbakanının Budapeşte’ye gitmesini istiyor. Macaristan’da onay verdiğinde İsveçliler, önemli bir aşama kaydetmiş olacak.
ESTONYA’DAKİ NATO ÜSSÜ CAYDIRICI OLARAK GÖRÜLÜYOR
Rusya’ya yakın ülkeler, NATO ile ortak tatbikatlar düzenleyip, askeri personel değişim programlarına katılıyor. NATO Response Force’a katılarak kriz durumlarında hızlı ve etkili bir askeri tepki verebilme kapasitesine sahip olmayı amaçlıyorlar.
Estonya, 2004 yılında NATO’ya üye oldu. NATO üyeliği, Estonya’nın güvenlik garantilerini artırdı ve ittifakın kolektif savunma prensiplerinden yararlanmasını sağladı. NATO’nun Estonya’da kurduğu üsler, bölge güvenliği açısından caydırıcı hale geldi. Estonya NATO Güçleri ile entegrasyonu artırarak, ortak askeri operasyonlara ve tatbikatlara katılıyor.
TEHDİTLERE KARŞI BİRLİKTE HAREKET EDECEKLER
Potansiyel tehditlere karşı sınır ülkeleri istihbarat ve bilgi paylaşımını artırarak daha etkili bir şekilde önlem alınacağının bilincinde. Böylece daha koordineli bir tepki verebileceklerini düşünüyorlar.
Savunma sistemlerini modernize ederek askeri kapasitesini güçlendiren İsveç, gönüllü askerlik sistemine geçerek asker sayısını artırmayı amaçlıyor. Askeri personelinin eğitim seviyesini yükseltmek için modern savaş senaryoları çerçevesinde eğitim programı uygulayan İsveç, hava savunma sistemleri, deniz filosu ve kara birlikleri üzerinde modernizasyon projelerine yatırım yapıyor.
Finlandiya, askeri birimlerin hızlı bir şekilde hareket etmesini ve bölgesel tehditlere çabuk yanıt vermesini sağlayan bir modernizasyon projesi başlattı.
Estonya ise Rusya’nın kullanabileceği hibrit savaş taktiklerine karşı hazırlıklı olma stratejisi izliyor. Bu, siber güvenlik önlemlerini ve asimetrik tehditlere karşı direnci artırmayı içeriyor.
DİPLOMATİK DENGEYİ SÜRDÜRÜYORLAR
Sınır ülkeleri, Rusya ile dengeli bir politika izleyerek aynı zamanda bölgesel ve uluslararası arenada çok taraflı işbirliği arayışında. Bu ülkeler, AB, Birleşmiş Milletler ve diğer uluslararası kuruluşlarda işbirliği yapıyor. Finlandiya bunun için yerinde bir örnek. Bir yanda Rusya ile diplomatik ilişkilerini dengeli bir şekilde sürdürürken, diğer yandan AB ve Birleşmiş Milletler gibi platformlarda çok taraflı işbirliğine gidiyor. Finlandiya, Birleşmiş Milletler ve AGİT gibi uluslararası kuruluşlara üye olarak, bölgesel istikrarın korunması ve uluslararası normların güçlendirilmesi için çaba gösteriyor.
Estonya, NATO ve AB üyeliği kapsamında, güvenlik politikalarını şekillendirirken Rusya ile olan ilişkilerini dengede tutma gayretinde. Estonya, Letonya ve Litvanya gibi Baltık ülkeleri ile güçlü bir işbirliği sürdürerek bölgesel güvenliğine katkı sağlıyor. 2004 yılındaki NATO üyeliği bu işbirliğini daha da pekiştirdi.
İsveç ise Rusya ile diplomatik ilişkilerini sürdürürken, aynı zamanda NATO üyeliği için çalışıyor.
EKONOMİK BAĞIMLILIĞI AZALTIYORLAR
Sınır ülkeleri, ekonomik bağımlılıklarını azaltmak ve dış müdahalelere karşı gelebilmek amacıyla ekonomik çeşitlendirme politikalarını benimsiyor. Estonya, ekonomik çeşitlendirmeye odaklanarak enerji ve ticaret gibi sektörlerde bağımlılıkları azaltma çabasında.
Estonya, dijital ekonomi ve e-hükümet (E-Government) uygulamaları ile öne çıkıyor. Özellikle dijital kimlik, e-vatandaşlık ve dijital vergi sistemleri gibi alanlarda yapılan yatırımlar, Estonya’nın ekonomik çeşitliliğini sağladı. Estonya, genç girişimcilere destek vererek, teknoloji ve dijital iş alanlarında start-up ekosistemini sağlamlaştırdı.
İsveç, ekonomisini çeşitlendirmek ve rekabet avantajını artırmak amacıyla yüksek teknoloji ve inovasyon odaklı sektörlere yatırım yapıyor. Bilgi teknolojileri, biyoteknoloji ve temiz enerji gibi alanlarda güçlü bir ekonomik varlığa sahip olan İsveç, sürdürülebilirlik ve çevresel konulara odaklanıyor. Yeşil ekonomi projeleriyle ekonomisini çeşitlendiriyor. Aynı zamanda çevresel sorumluluğunu artırıyor.
Finlandiya ise orman endüstrisi ve yenilenebilir enerji gibi doğal kaynaklarına dayalı sektörlere odaklanarak ekonomik çeşitliliği artırıyor. Aynı zamanda, teknoloji sektörüne yönelik yatırımlarla dijital dönüşümü destekliyor. Eğitim alanındaki güçlü altyapısıyla bilgi ekonomisine geçiş yaparak, araştırma-geliştirme (Ar-Ge) ve eğitim sektörlerine önemli yatırımlar yapıyor.
KUZEYDE SAVAŞ ALARMI
Norveç Savunma Bakanı Bjørn Arild Gram, geçtiğimiz günlerde Oslo Askeri Topluluğu Meclisi’nde verdiği konferansta Finlandiya ve İsveç’in yeni NATO üyeliğine karşılık olarak Rusya’nın misilleme yapabileceğini söyledi.
Norveç Silahlı Kuvvetleri’nin çatışmanın patlak vermesine hazırlıklı olması gerektiğini ifade eden Bakan, “Zamanında ve müttefiklerimizle birlikte karşılık verebilmeliyiz” diye konuştu.
Gram, Norveç’in ulusal savunmasına yaptığı yatırımı arttırması gerektiğini söyledi.
Diğer bazı NATO ülkeleri de geçen aylarda Rusya’nın saldırganlığı ve bölgede barışı bozmaya yönelik planlarıyla ilgili açıkça uyarıda bulundu.
Örneğin geçen ay Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorious, Rusya’nın 5 ila 8 yıl içinde bir NATO ülkesine saldırabileceğini iddia etti.
Geçen Aralık ayında Polonya Ulusal Güvenlik Bürosu Başkanı Jacek Siewiera da Nasz Dziennik’e verdiği bir röportajda Rusya’nın üç yıl içinde NATO ülkelerine saldırabileceği tahmininde bulundu.
NATO’nun Polonya, Estonya, Romanya ve Litvanya gibi ülkeleri içeren doğu kanadına bir saldırının gelebileceğini söyleyen Siewiera, çatışmaya hazırlanmak için üç yılları olduğunu ileri sürdü.
Aynı şekilde İsveç Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Micael Bydén ve İsveç Sivil Savunma Bakanı Carl Oskar Bohlin, tüm İsveç yurttaşlarının savaşa hazır olması gerektiği uyarısında bulundu.
