(The Turkish Post) – Irak’ın Türkiye’ye karşı 2014 yılında Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nde açtığı davayı kazanmasının ardından Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ve kuzey Kerkük’ten yaptığı ham petrol ihracatını durdurması sonrası petrol fiyatları yükseldi.
Türkiye’nin IKBY petrolünü Kerkük-Ceyhan ham petrol boru hattı üzerinden ithal etmesinin iki ülke arasındaki anlaşmayı ihlal ettiği gerekçesiyle tahkim davası açan Irak’ın davayı kazandığını duyurması sonrası petrol fiyatları hafta başında üç dolar arttı. Ham petrol vadelileri yüzde 4,2 yükselerek varil başına 78,12 dolara çıktı.
Hangi faktörler fiyat artışında etkili oldu?
IKBY’den petrol ihracatının durdurulması petrol fiyatlarının yükselmesinde etkili olurken, ABD merkezli yatırım danışmanlığı şirketi Again Capital’in ortağı John Kilduff, Reuters haber ajansına yaptığı açıklamada, ‘IKBY’den petrol arzının durmasının Rusya petrolünün piyasada kendine yer bulmasına karşıt bir etki yaratabileceğini’ ifade etti. Kilduff, ‘IKBY’de petrol üretiminin azalmasının ise göze alınamayacağını’ aktardı.
Rusya Başbakan Yardımcısı Alexander Novak, petrol üretimini günde 500 bin varil kesme hedefine yaklaştıklarını açıklamıştı. Ancak, Reuters’ın yaptığı hesaplamalara göre, Rusya’nın ham petrol ihracatının sabit kalması bekleniyor.
ABD’deki bankacılık krizinin hafiflemesi ve Rusya’nın Belarus’a taktik nükleer silah yerleştirileceğini açıklaması da petrol fiyatlarının yükselmesinde etkili oldu.
Bölgedeki şirketler zorda kaldı
IKBY’deki petrol şirketleri, ham petrol sevkiyatının durması üzerine üretimi depolara göndermek zorunda kaldı; ancak, bu şirketlerin depolama kapasitelerinin sınırlı olması endişeleri de beraberinde getirdi. Yaşanan son gelişmeler, Irak’ın IKBY’den gelen günlük 450 bin varil üretimi durdurması anlamına geliyor.
Bölgedeki petrol şirketleri ise Irak, Türkiye ve IKBY arasındaki müzakereler sürerken zor bir durumda kaldı. Bölgede faaliyet gösteren DNO ve Genel Energy şirketleri önümüzdeki birkaç gün üretime devam ettikten ve petrolün depolarda birikmesinin ardından üretimi keseceklerini belirtti. Bu durum şirketlerin hisselerinin de düşmesine neden oldu. Londra borsasında işlem gören Genel Energy’nin hisseleri yüzde 16 düştü. Bölgedeki bir başka şirket olan Gulf Keystone’un hissesi ise yüzde 22 düşüş yaşadı. Tahkim mahkemesi ayrıca Türkiye’nin Irak yönetimine 1,4 milyar dolar ödemesine karar verdi.
