(The Turkish Post) – Irak’ta merkezi Bağdat hükümetiyle Erbil yönetimi arasında bütçenin yanı sıra Kerkük gibi statüsü tartışmalı bölgeler ve petrol gelirleri nedeniyle yaşanan anlaşmazlıklar aşılamazken, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başbakanı Mesrur Barzani’nin ABD Başkanı Joe Biden’a bir mektup yazarak yardım istediği ortaya çıktı. Barzani, söz konusu kriz çözülmezse IKBY’nin “çökebileceğini” belirterek Biden’dan arabuluculuk yapmasını istedi.
KERKÜK’TEKİ ŞİDDET OLAYLARI SIRASINDA YAZILDI
Al Monitor sitesinden Amberin Zaman’ın haberine göre mektup, Kerkük’teki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) binasının kendilerine geri verilmesi kararı üzerine şiddet olaylarının yaşandığı 3 Eylül gününde yazıldı. Barzani, Beyaz Saray’a geçen pazar (10 Eylül) ulaştığı belirtilen mektupta şu ifadeleri kullandı:
‘İLK KEZ ENDİŞE DUYUYORUM’
“Size tarihimizdeki bir diğer kritik kavşakta yazıyorum; aşmakta zorlanacağımızdan korktuğum bir kavşak bu. Ekonomik açıdan kanıyoruz, siyasi açıdan iç kanama geçiriyoruz. Başbakanlık dönemimde ilk kez, bize karşı yürütülen bu onursuz kampanyanın, ABD’nin 2003’te desteklediği ve o günden beri yanında duruyor gibi göründüğü Federal Irak modelinin çöküşüne sebep olacağına dair derin endişelerim var.”
Barzani, Washington’ı Bağdat-Erbil hattındaki krizin yumuşatılması için devreye girmeye çağırarak, “Sizin yönetiminizin Bağdat üzerinde ciddi bir nüfuza hâlâ sahip olduğuna inanıyoruz” dedi.
TÜRKİYE İLE PETROL TİCARETİ AYRINTISI
Barzani mektupta, Bağdat’ı baypas ederek Türkiye’ye doğrudan petrol satma kararları üzerine yaşanan gerilim ve Uluslararası Ticaret Odası’nın ceza kesmesi sonrasında kendilerinin “geleceklerini güvence altına alma umuduyla Bağdat’la müzakerelerde sıradışı tavizler vermeyi kabul ettiklerini” belirterek şöyle devam etti: “Sizi şu bilgiyi vermekten üzüntü duyuyorum ki, onlar tam tersini yaptı. Bizim petrolümüzü, federal bütçeden adil bir pay karşılığında federal hükümet üzerinden pazarlamayı kabul ederek gösterdiğimiz iyi niyet, bariz bir biçimde görmezden gelindi.”
Mesrur Barzani, ABD’nin krize daha çok müdahil olması yönündeki çağrısını, ABD’nin Bağdat Büyükelçisi Alina Romanowski ile Erbil’de pazartesi günü yaptığı görüşmede de dile getirdi.
KÜRT YETKİLİ: ABD HANGİ CEHENNEMDE?
Amberin Zaman, ABD’nin dikkatinin şu an Çin ve Ukrayna’ya odaklandığını, Barzani’nin çağrısının ise “taraflar arasında şiddet sarmalının başlamasından önce Washington’ın harekete geçmesinin istendiği” anlamına geldiğini yazdı. Zaman’a isim vermeden konuşan bir Kürt yetkili de, “ABD’nin hangi cehennemde olduğunu soruyoruz” dedi.
‘ABD, IRAK’TA FEDERALİZMİN GARANTÖRÜ’
Kürt yetkili, “Amerikalılar sürekli, ‘Biz artık işgalci güç değiliz’ cümlesini tekrarlıyor” diyerek şöyle devam etti:
“2003 sonrası düzene dair angajmanın temeli tamamen, ABD’nin federal modelin garantörü olarak davranacağı anlaşmasına dayanıyordu. Ve [ABD’nin Irak’tan tamamen çekildiği] 2011’e kadar bu çizgi sınandığında, Amerikalılar devreye giriyordu. Amerikalılar garantördü, dürüst arabuluculardı. ABD’den, petrol, bütçe ve topraklar olmak üzere üç kilit meselede, 2005 başında yapılan anlaşma kapsamında ilkeli bir pozisyon almalarını istiyoruz.”
Amberin Zaman, Iraklı Kürt yetkililerin uzun süredir yazdıkları mektuplara ABD’den yanıt alamadıklarını, üst düzey ABD’li yetkililerle eskisi kadar sık temas kuramadıklarını ekledi.
ABD’Lİ YETKİLİ: BİZİ SUÇLAMADAN ÖNCE KDP VE KYB’NİN ANLAŞMASI GEREKİYOR
ABD Dışişleri Bakanlığı mektuba dair yorum yapmazken, bir Beyaz Saray yetkilisi de “Özel diplomatik diyaloglar hakkında yorum yapmıyoruz” dedi. Beyaz Saray’ın Barzani’nin mektubuna henüz yanıt vermediği de belirtildi. Ancak isminin açıklanmasın istemeyen bir ABD’li yetkili, IKBY’de Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki gerilimi hatırlatarak “Bizi suçlamadan önce kendi anlaşmazlıklarını çözmeliler” dedi.
