(The Turkish Post) – ABD’nin Ankara’daki Büyükelçilik Binası yaklaşık bir yıldır Atatürk Orman Çiftliği arazisindeki yeni yerine taşındı. Atatürk Bulvarı üzerindeki tarihi binasının ise satışa çıkarıldığı öğrenildi.
Normalde 3. derecede sit alanı olarak görülen binayla ilgili soL’a konuşan uzmanlar satışı değerlendirdi.
‘Açıklanması gereken boşluklar var’
Eski Anayasa Mahkemesi Raportörü Ali Rıza Aydın, sürecin ilerleyişinde birçok boşluğun ve açıklanması gereken noktanın olduğu ifade etti. Aydın yaptığı açıklamada “Burası Türkiye Cumhuriyeti tarafından ABD’ye tahsis edilen ve mülkiyeti ABD’ye ait olan bir yer. Binanın normalde şu an boşaltılmış olması ve yeniden Türkiye’ye verilmiş olması gerekiyor. Çünkü ABD Büyükelçiliği Çukurambar civarındaki yeni yerine geçmiş durumda. Devlet elçiliklere ya da konsolosluklara yeni yer tahsis ettiğinde eskiden kullandıkları yerleri Türkiye’ye yeniden teslim etmesi gerekiyor. ABD Büyükelçiliği nasıl oluyor da iki binayı aynı anda kullanıyor? Nasıl oluyor da eski binasını kendi mülki olarak satışa hazırlanıyor? Bunların açıklanmasına ihtiyaç var. Burası aynı zamanda Ankara’nın en değerli bölgelerinden ve tüm Ankaralıları ilgilendiren bir yer. Dolayısıyla ABD aynı anda nasıl iki alanı birden elinde tutabiliyor sorusunun açıklanması gerekiyor. Halkın bunu bilme hakkı var. Hukuki açıdan bu anlaşmanın boyutları nelerdir, ABD hangi gerekçeyle burayı satıyor, iki yeri birden neden elinde tutmak istiyor sorularının açıklanmasına ihtiyaç var. Bunların hiçbiri açıklanmadı” diye konuştu.
‘Birileri kendi tarihinden vazgeçiyor olabilir ama biz Ankara’nın tarihinden vazgeçmeyeceğiz’
Konuya dair açıklamalarda bulunan Mimarlar Odası Ankara Şube Başkanı Tezcan Karakuş Candan “Birileri kendi tarihinden vazgeçiyor olabilir ama biz Ankara’nın başkentlik tarihinden, bu tarihe katkı sunmuş ve kent belleğinde yer etmiş örneklerden vazgeçmeyeceğiz” dedi.
İmar rantına karşı verdiği mücadelelerle bilinen Tezcan Karakuş Candan, eski ABD Büyükelçiliği binasının satışına dair çıkan haberlere ilişkin, “Bu bina 1948’de yapımına başlanan ve 1957 yılında tamamlanan Başkentin planlamasında elçilikler bölgesinde yer alan bir bina. Ankara planlamasının kentsel hafızasında önemli noktalardan birisi. Birileri kendi tarihinden vazgeçiyor olabilir. Ama bizlerin de Ankara’nın tarihinden vazgeçeceğimizi sanmasınlar” diye konuştu.
Tezcan Karakuş Candan, “ABD Büyükelçiliği artık orada olmayacaksa bile bu binanın satışı gibi bir şey doğru değil. Elçilik artık orada olmayacaksa o bölgenin korunması gerekiyor. Hala birçok insan ABD Büyükelçiliği dediği zaman aklına bu mekan geliyor. Bu bölge Başkent’e kimliğini veren, Cumhuriyetin tüm ideolojisinin mekandan okunduğu Atatürk Bulvarı üzerinde. Birçok büyükelçilik binası burada inşa edildi. Dolayısıyla kentin kolektif belleğinde de yer eden bir bölge” ifadesini kullandı.
‘Bina kamuoyuna açılabilir’
Binanın artık büyükelçilik binası olarak kullanılmayacaksa eğer kamuoyuna açılabilme fikrini de hatırlatan Tezcan Karakuş Candan şunları söyledi:
“Mesela bu bölge birçok ABD karşıtı protestoya da ev sahipliği yapan siyasal olarak da hafıza noktası. Burası Türkiye siyasal tarihinin de önemli merkezlerinden biri. Mesela artık burası büyükelçilik olarak kullanılmayacaksa kamuoyunun hizmetine açılabilir. ABD Büyükelçiliği’nin tarihi binasının nasıl olduğu, hangi şartlara sahip olduğu hep merak konusudur aynı zamanda. Neden bu bina halkın ziyaretine açılan bir bellek noktası, bir hafıza mekanı olmasın? Neden Türk Amerikan Derneği’nin ve kültürünün yerleşkesi olmasın? Ama her halükarda buradan vazgeçip kendi tarihlerine sahip çıkmama gibi bir niyetleri varsa kendileri bilir. Ancak buranın plan değişikliği işlev değişikliği gibi belleği yok edici olmasını isteyenler bizlerin de başkentin kimliğinden, tarihinden vazgeçeceğini düşünüyorlarsa yanılıyorlar. ABD bir vagonda başlayan ve 66 yaşında olan elçilik binasına sahip çıkmıyorsa, Atatürk Orman Çiftliği’ndeki yapılarına ilişkin dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, biz bu kentsel mekanda hafıza noktasına sahip çıkarız. Satmayın koruyun, kültür yerleşkesi yapın.”
