(The Turkish Post) – ABD’de ölüm cezasında enjeksiyonla infaza geçilmesinden beri 40 yıldır ilk kez yeni bir idam cezası yöntemi kullanıldı. 1988’de bir vaizin eşini para karşılığı öldürme suçlamasından ölüm cezasına mahkum edilen Kenneth Eugene Smith, dünyanın herhangi bir yerinde saf azot (nitrojen) gazı kullanılarak idam edilen ilk kişi oldu.
Her ne kadar daha önce ABD ve ötesinde hidrojen siyanür gibi zehirli gazlar kullanılmış olsa da, bunun, dünyada mahkumu boğmak için oksijenle tepkimeye girmeyen inert gaz kullanılan ilk ölüm cezası infazı olduğu belirtildi.
ABD’nin Alabama eyaletinin 2022’de öldürücü enjeksiyonla idam etmeye çalıştığı ama başarısız olduğu Smith (58), gazla boğarak infazın anayasayı ihlal eden şekilde zalim ve olağandışı bir ceza olduğunu öne sürerek Yüksek Mahkeme’ye yaptığı son iki temyiz başvurusunu ve federal temyiz mahkemesine yaptığı bir temyiz başvurusunu kaybetti.
Yetkililer tarafından azot gazıyla boğulurken Smith’in boşuna nefesini tutmaya çalıştığı belirtildi.
Alabama eyaleti yönetimi ise yakından takip edilen yeni protokolü “İnsanoğlunun bildiği en acısız ve insani infaz yöntemi” diye savundu.
Smith’in bir dakikadan kısa sürede bilincini kaybedeceği ve kısa süre sonra öleceği öngörülüyordu. Ancak idamın görgü tanıkları, ölümün gerçekleşmesinin 22 dakika sürdüğünü söyledi.
ABD’de hapishane sistemleri, öldürücü enjeksiyonlar için gerekli ilaçları ya da infaz sırasında ölüm mahkumlarının damarlarını bulmakta zorlanırken, Alabama öldürücü gazla boğmayı daha basit bir alternatif olarak öne sürdü. ABD’nin Oklahoma ve Mississippi eyaletleri de azotla boğarak infaz yöntemini onayladı, ancak henüz uygulamaya koymadı.
Azot hipoksisi, kişiyi yalnızca nitrojen solumaya zorlayıp vücut fonksiyonlarını sürdürmek için gereken oksijenden mahrum bırakıyor. Bu infaz yönteminde mahkumun yüzüne solunum maskesi yerleştiriliyor, akciğerlerine oksijen yerine saf azot pompalanıyor.
İnsan hakları grupları, Birleşmiş Milletler işkence uzmanları ve Smith’in avukatları, riskli, deneysel olduğunu ve acı verici bir ölüme veya sakat kalmaya yol açabileceğini söyleyerek bunu engellemeye çalıştı.
İnfaz öncesi avukatları, maskenin Smith’in yüzüne tam yapışmayıp oksijenin içeri sızmasına izin vereceği, bilinç kaybı anını geciktireceği ve hatta önleyeceği, fakat ciddi beyin hasarı riskine yol açacağından korktuklarını söyledi.
İlk idam girişiminden sağ kurtulduğundan beri mide bulantısı çeken Smith, maskenin içine kusup boğulacağı endişesini de dile getirdi. Hapishane yetkililerinin cevabı kendisine son yemeğini sabahı vermek ve sabah 10’dan sonra katı yiyecekleri yasaklamak oldu. Son yemeği biftek, patates kızartması ve yumurtaydı.
ABD Yüksek Mahkemesi’nin muhafazakar çoğunluğunun dün akşam Smith’in ölümünün ertelenmesine yönelik son itirazını reddetmesiyle infaz kısa süre sonra başladı.
Kasım 2022’de vücuduna intravenöz iğne sokmak için saatlerce uğraşıldıktan sonra sonra öldürücü enjeksiyonla idamı iptal edilmiş olan Smith, dün infaz odasına ikinci ve son yolculuğunu yaptı. Sedyeye bağlanan Smith’in yüzüne ticari bir endüstriyel güvenlik solunum maskesi bağlandı ve aktığında oksijenden mahrum bırakan bir kutu saf azot maskeye takıldı.
İnfaz yerel saatle 19.53’te başladı, 20.25’te Smith’in öldüğü açıklandı.
Medya tanıkları olarak infazı camdan izlemelerine izin verilen beş gazeteciye göre nitrojen aktive edildikten sonra birkaç dakika boyunca Smith bilinci yerinde göründü. Maskenin sedyeye sabitlenmiş olmasına rağmen, daha sonra yaklaşık iki dakika boyunca başını sallamaya ve kıvranmaya başladı, ardından birkaç dakika boyunca derin nefes aldığı görüldü, ta ki nefesi yavaşlayıp algılanamaz hale gelene kadar.
Basın toplantısı düzenleyen Alabama Ceza İnfaz Komiseri John Hamm, “Smith’in nefesini tutabildiği kadar tuttuğu ortaya çıktı. ısıtlamalara karşı biraz mücadele etti ama bu istemsiz bir hareket ve agonal bir nefes almaydı. Yani bunların hepsi bekleniyordu” dedi.
Smith’e ruhani danışmanlık yapan Rahip Jeff Hood, idam sırasında Smith’in yanındaydı. Rahip Hood, odadaki hapishane yetkililerinin “bu işin bu kadar kötü gitmesine gözle görülür şekilde şaşırdıklarını” söyledi.
Son 15 aydaki 5. idamına katılan Hood gazetecilere şunları aktardı: “Birinin hayatı için mücadele ettiği dakikalara tanıklık ettik. Dakikalarca ileri geri hareket ettiğini gördük. Tükürdüğünü gördük. Ağzından çıkan her türlü şeyin maskede biriktiğini gördük. Bu maskenin sedyeye bağlı olmasına rağmen kafayla tekrar tekrar öne doğru atak yaptığını gördük.”
Nitrojen açılmadan önce son kez konuşan Smith, “Bu gece Alabama insanlığın bir adım geri atmasına neden oldu” dedi. İnfaz izlemeye katılan eşi ve diğer akrabalarına “Sevgiyle, huzurla ve ışıkla ayrılıyorum. Hepinizi seviyorum” diye seslendi.
