(The Turkish Post) – Türkiye’nin ABD’deki lobi faaliyetleri için 2023 boyunca harcadığı tutar 8 milyon 933 bin dolar oldu. Denetimini ABD Adalet Bakanlığı’nın yaptığı Foreign Agents Registration Act (FARA) kayıtlarına dayanarak yayın yapan Open Secrets’in verilerine göre bu tutarın 4,5 milyon dolarını AKP, 999 bin 916 dolarını ise Ensar Vakfı harcadı.
Verilere göre lobicilik faaliyetlerinde ilk kez hükümet dışı kuruluşların (NGO) payı devlet organlarını geride bıraksa da bu harcamaların çok büyük kısmı da AKP ve kendisine yakın kurumlar tarafından yapıldı.
BÜYÜKELÇİLİK 420 BİN DOLAR HARCADI
Verilere göre Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye Turizm Tanıtma ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından geliştirilen ‘Goturkiye’ platformu 134 bin dolar, Türkiye’nin ABD Büyükelçiliği ise 420 bin dolar harcama yaptı. Hükümet organları ise lobi faaliyetleri için 1 milyon 482 bin dolar harcadı.
Verilere göre geçen sene ABD’deki lobi faaliyetleri için harcanan toplam miktar 6,3 milyon doları bulurken ABD’deki başkanlık seçimlerinin yapıldığı 2020’de ise yaklaşık 7,3 milyon dolar harcandı.
İKİ VAKIFTAN TURKEN’E 60 MİLYON DOLAR
İktidara yakınlığıyla bilinen ve 2016’da ortaya çıkan çocuklara yönelik cinsel istismar skandalıyla gündeme gelen Ensar Vakfı, AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan öncülüğünde 1996’da kurulan ve kızı Esra Albayrak’ın yönetim kurulunda yer aldığı TÜRGEV ile birlikte Turken Vakfı’nın iki kurucusundan biri.
Resmî belgelere göre inşaat harcamaları için Turken’e TÜRGEV’den Şubat 2015- Temmuz 2020 arasında 25 milyon 531 bin 129 dolar, Ensar Vakfı’ndan ise Eylül 2014-Şubat 2019 arasında 34 milyon 989 bin 603 dolarlık bağış yapıldığı ortaya çıkmıştı.
FARA VE LOBİ FAALİYETLERİ
1938’de yürürlüğe giren FARA kapsamında ABD Adalet Bakanlığı, lobi faaliyetinde bulunan kurumları ‘yabancı ajanlar listesine’ kaydediyor.
ABD’de faaliyet gösteren STK’ler veya devlet organları da bu yasa kapsamında belli lobi şirketleriyle anlaşarak lobicilik faaliyetleri yapabiliyor ve bu kapsamda yapılan lobi harcamaları da kayda alınıyor.
Politikayı ve kamuoyunu etkileme girişimlerine ek olarak, FARA yabancı bir müvekkil adına turizm ve ticaret tanıtımı gibi faaliyetler için de kayıt gerektiriyor. Lobi faaliyetleri, politika dışı çıkarları desteklemeyi de kapsıyor.
